Columns

Uut 't Wald | Kieften

Kieften

Regelmatig hoor of lees ik, dat het slecht gesteld is met onze weidevogels. Dat geloof ik graag, maar in de omgeving van waar ik woon is er nog niet veel aan de hand. Tenminste, zo lijkt het tot nu toe. Elk voorjaar weer zie ik talloze kieviten bezit nemen van de weilanden. Of eigenlijk moet ik kieften zeggen, want zo heten deze vogels in de Achterhoek. Althans waar ik woon, in het noordelijk deel van de regio. Meer zuidelijk en ook in de Liemers is kievit de gangbare benaming. Met uitzondering van Dinxperlo. Daar spreekt men wel over één kievit, maar over twee (of meer) kieften.
Kieviten zijn zeer beweeglijke vogels. Vooral in de paartijd, dan kun je de mannetjes boven de weilanden over de kop zien buitelen. 'De kieften spölt' (spelen), zeggen we dan. Een ander Achterhoeks woord voor dat buitelen is keugelen.
Kieviten zijn trekvogels, dus in de herfst verzamelen ze zich. Dan zie je ze vaak in grote groepen bij elkaar in een weiland. In de Achterhoek wist men vroeger wel waarom ze daar met z'n allen zaten. 'De kieften gaot onnee-an, ze ovverlegt waor-t-ze hen zult gaon.'
Een andere weidevogel die zich in de lente meldt is de wulp. Wulpe in het Achterhoeks. Maar dezelfde vogel wordt ook wel welpe, reettute of vaenetute genoemd.
Van de bekende weidevogels komt de grutto in de Achterhoek vanouds minder voor dan de wulp en de kievit. Misschien komt het daardoor, dat de streektaal voor deze vogel eigenlijk 'slechts' twee benamingen kent: gruto (ook wel grete of griet) en tonie.

Meer berichten